γράφει ο Δημήτριος Τσίκας
Διεθνολόγος – Συγγραφέας
Η υπόθεση του σιδηροδρομικού εγκλήματος στα Τέμπη δεν είναι πλέον μόνο μια υπόθεση πολιτικών ευθυνών, κρατικής ανικανότητας ή διαχρονικής διαφθοράς. Γύρω από αυτήν έχει αρχίσει να σχηματίζεται ένα σκοτεινό πέπλο γεγονότων, «συμπτώσεων» και θανάτων που προκαλούν ανατριχίλα ακόμη και σε όσους αποφεύγουν τις εύκολες θεωρίες.
Η τελευταία εξέλιξη αφορά τον Echo, τον σκύλο της ομάδας «Anubis Coldcase K9 Team», που συμμετείχε στις έρευνες για τον εντοπισμό ακρωτηριασμένων μελών θυμάτων, τα οποία είχαν θαφτεί κάτω από τα μπάζα της κρατικής συγκάλυψης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής Ζώων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ο σκύλος δηλητηριάστηκε με φόλα.
Κάποιοι θα πουν ότι «είναι απλώς ένας σκύλος». Όμως δεν ήταν οποιοσδήποτε σκύλος. Ήταν μέρος μιας έρευνας που άγγιζε τις πιο σκοτεινές πτυχές της υπόθεσης: τι πραγματικά συνέβη μετά τη σύγκρουση, ποιοι έδωσαν εντολές για το μπάζωμα, τι χάθηκε κάτω από το χώμα και ποιοι βιάζονταν να εξαφανίσουν ίχνη.
Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα.
Διότι ο Echo δεν είναι το πρώτο «παράπλευρο θύμα» γύρω από την υπόθεση των Τεμπών.
Προηγήθηκαν οι θάνατοι ανθρώπων που συνδέονταν άμεσα ή έμμεσα με την υπόθεση και θα μπορούσαν να αποτελέσουν κρίσιμους μάρτυρες. Ο διευθυντής Κυκλοφορίας του ΟΣΕ σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα. Λίγες ημέρες αργότερα, με παρόμοιο τρόπο, σκοτώθηκε και πρώην σταθμάρχης της περιοχής. Και σαν να μην έφταναν αυτά, ακολούθησε η παραίτηση της εισαγγελέως που χειριζόταν σχετικές δικογραφίες, μετά την εξαφάνιση του γιου της, Βασίλη Καλογήρου, ο οποίος στη συνέχεια βρέθηκε νεκρός.
Όλα αυτά μπορεί ασφαλώς να είναι συμπτώσεις. Στην Ελλάδα άλλωστε οι συμπτώσεις έχουν εξελιχθεί σχεδόν σε θεσμικό φαινόμενο.
Αλλά ακόμη και ο πιο καλόπιστος πολίτης αρχίζει να αναρωτιέται: πόσες συμπτώσεις μπορεί να αντέξει η κοινή λογική πριν πάψει να τις θεωρεί συμπτώσεις;
Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος στατιστικολόγος για να αντιληφθεί ότι η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση «τυχαίων» θανάτων γύρω από υποθέσεις υψηλού πολιτικού ενδιαφέροντος δημιουργεί εύλογες υποψίες. Ιδίως όταν το ελληνικό κράτος έχει ήδη βαρύ ιστορικό υποθέσεων όπου μάρτυρες, εμπλεκόμενοι ή κρίσιμοι κρίκοι της αλυσίδας είτε σιωπούν ξαφνικά είτε χάνονται κάτω από περίεργες συνθήκες.
Και φυσικά, οι μνήμες είναι ακόμη νωπές από άλλες υποθέσεις που σημάδεψαν τη δημόσια ζωή. Στην υπόθεση Novartis, βασικός μάρτυρας είδε μέλη της οικογένειάς του να χάνονται σε τροχαία δυστυχήματα, μέχρι που τελικά σκοτώθηκε και ο ίδιος με αντίστοιχο τρόπο. Τότε επίσης ακούσαμε για «συμπτώσεις». Όπως συμπτώσεις ακούσαμε και σε άλλες σκοτεινές ιστορίες της μεταπολιτευτικής Ελλάδας.
Κάποιοι κακεντρεχείς θα μιλούσαν για μαφιόζικες πρακτικές. Για ένα σύστημα που λειτουργεί περισσότερο με όρους omertà παρά με όρους δημοκρατικής λογοδοσίας. Για ένα κράτος όπου όσοι πλησιάζουν επικίνδυνα την αλήθεια συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με ανεξήγητες καταστάσεις.
Φυσικά, όλα αυτά μπορεί να είναι υπερβολές. Άλλωστε ζούμε στη χώρα του NOOR 1, όπου οι πιθανότητες φαίνεται να νικούν συστηματικά τα μαθηματικά, τη λογική και μερικές φορές ακόμη και το ίδιο το ένστικτο αυτοσυντήρησης.
Το πραγματικό πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο τι συμβαίνει. Είναι ότι πλέον ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας πιστεύει πως μπορεί να συμβαίνει.
Και όταν οι πολίτες παύουν να εμπιστεύονται ότι η Δικαιοσύνη, οι θεσμοί και το κράτος μπορούν να προστατεύσουν την αλήθεια, τότε η κρίση δεν είναι απλώς πολιτική. Είναι βαθιά θεσμική και υπαρξιακή για την ίδια τη δημοκρατία.
