Δ΄ Κυριακή των Νηστειών και η ορθόδοξη εκκλησία τιμά την μνήμη του Αγίου Ιωάννου της κλίμακος.Οι άγιοι Πατέρες καθόρισαν η ακολουθία του να ψάλλεται την Δ΄ Κυριακή των Νηστειών· ίσως επειδή όλον αυτό τον καιρό της νηστείας, στα ορθόδοξα Μοναστήρια, κατά μία παλαιά παράδοση, αναγιγνώσκεται συνέχεια το κατανυκτικότατο και πνευματικότατο έργο του, που λέγεται «Κλίμαξ» ή «Κλίμακα». Πρόκειται για ένα βιβλίο – οδηγό για την καταπολέμηση των παθών (όπως η γαστριμαργία, η φιλαργυρία, η οργή) και την απόκτηση αρετών (όπως η υπακοή, η μετάνοια, η ταπείνωση), με τελικό σκοπό την ένωση με τον Θεό. Κλίμαξ σημαίνει σκάλα. 30 «σκαλοπάτια» (βαθμίδες) αρετών που πρέπει να ανέβει ένας χριστιανός –και κυρίως ο μοναχός– για να φτάσει στην κορυφή της πνευματικής ζωής, την αγάπη.
Ο Άγιος Ιωάννης,λόγω της διαβίωσής του στην Ιερά Μονή Σινά ονομάζεται και Σιναΐτης. Μετά το θάνατο του ηγούμενου της Μονής και κατόπιν απαιτήσεως των αδελφών δέχθηκε να γίνει Ηγούμενος της ιεράς Μονής Σινά για μερικά χρόνια. Η νοσταλγία, όμως, της ερημικής ζωής, έκανε τον Ιωάννη να αποσυρθεί πάλι στην έρημο και να αφοσιωθεί πάλι στις μελέτες του. Εκοιμήθη εν ειρήνη περί το 606 μ.Χ. και άφησε δύο σπουδαιότατα συγγράμματα, την «Κλίμακα» και τον «Λόγον προς τον Ποιμένα».
~Ἄλλο τό ἐπαίρεσθαι, ἕτερον τό μή ἐπαίρεσθαι καί ἄλλο τό ταπεινοῦσθαι. ὁ μέν γάρ κρίνει πᾶσαν ἡμέραν· ὁ δέ οὐ κρίνει τάχα δέ καί ἑαυτόν οὐ κατακρίνει· ὁ δέ ἀκαταδίκαστος ὤν διά παντός ἑαυτόν καταδικάζει~
Μετάφραση:Είναι άλλο να υπερηφανεύεται κάποιος, άλλο να μην υπερηφανεύεται και διαφορετικό το να ταπεινώνεται. Ο μεν πρώτος κατακρίνει τους αδελφούς του κάθε μέρα. Ο δε δεύτερος δεν κρίνει τάχα κανέναν, αλλά ούτε καταδικάζει και τον εαυτό του. Ο δε τρίτος παρόλο που είναι ενάρετος και ακαταδίκαστος καταδικάζει πάντοτε τον εαυτόν του ως ανάξιο και αμαρτωλό.
~Ἀμήχανον ἐκ χιόνος προϊέναι φλόγα· ἀμηχανώτερον δέ ἐν ἑτεροδόξοις ταπεινοφροσύνην ὑπάρχειν· πιστῶν καί εὐσεβῶν τό κατόρθωμα καί τούτων κεκαθαρμένων~
Μετάφραση:Είναι αδύνατον να προέλθει φωτιά από το χιόνι. Ακόμη περισσότερον πιο αδύνατον είναι να βρει κανείς αληθινή ταπεινοφροσύνη στους αιρετικούς. Η αληθινή ταπεινοφροσύνη είναι κατόρθωμα μόνο των πιστών και των ορθοδόξων χριστιανών και μάλιστα μόνον εκείνων που έχουν καθαριστεί από τα πάθη και τις αμαρτίες τους.
Aπολυτίκιον.
Ήχος γ’. Θείας πίστεως.
Θείον κλίμακα, υποστηρίξας, την των λόγων σου, μέθοδον πάσι, Μοναστών υφηγητής αναδέδειξαι, εκ πρακτικής Ιωάννη καθάρσεως, προς θεωρίας ανάγων την έλαμψιν. Πάτερ Όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.
Έτερον Απολυτίκιον. Ήχος πλ. δ’.
Ταις των δακρύων σου ροαίς, της ερήμου το άγονον εγεώργησας· και τοις εκ βάθους στεναγμοίς, εις εκατόν τους πόνους εκαρποφόρησας· και γέγονας φωστήρ τη οικουμένη, λάμπων τοις θαύμασιν, Ιωάννη, Πατήρ ημών όσιε, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.
Κοντάκιον. Ήχος α’. Χορός Αγγελικός.
Καρπούς αειθαλείς, εκ της βίβλου προσφέρων, διδάγματα σοφέ, καθηδύνεις καρδίας, των τούτοις μετά νήψεως, προσεχόντων μακάριε· Κλίμαξ γαρ εστι, ψυχάς ανάγουσα γήθεν, προς ουράνιον, και διαμένουσαν δόξαν, των πίστει τιμώντων σε.
Μεγαλυνάριον.
Την ουρανοδρόμον ην Ιακώβ, κλίμακα προείδεν, ετεχνήσω πνευματικώς, Πάτερ Ιωάννη, συνθήκη των σων λόγων, δι’ ης προς αφθαρσίας, βαίνομεν μέθεξιν.
