του Ευθ. Π. Πέτρου
Ἐξελίξεις ἐντός δεκαημέρου προανήγγειλε ὁ Πρόεδρος Τράμπ γιά τό Ἰράν, ἐνῷ συνεχίζονται ἐκ παραλλήλου οἱ διαπραγματεύσεις γιά τό πυρηνικό πρόγραμμα τῆς ἰσλαμικῆς δημοκρατίας καί οἱ ἑκατέρωθεν ἀπειλές γιά πλήγματα καί ἀντίποινα. Ἄς προσπαθήσουμε ὅμως νά δοῦμε μέ ρεαλισμό τήν κατάσταση καί νά προσδιορίσουμε τί εἶναι καί τί δέν εἶναι ἐφικτό νά γίνει.
Τό Ἰράν εἶναι μιά ἐκτεταμένη χώρα, περίπου ὅση ἡ Γερμανία, ἡ Γαλλία καί ἡ Ἱσπανία μαζί, μέ 93 ἑκατομμύρια κατοίκους καί ἀρκετά δύσκολη γεωγραφία, μέ ἐρήμους νά παρεμβάλλονται μεταξύ ὀρεινῶν ὄγκων καί εὐφόρων ἐδαφῶν. Τά στοιχεῖα αὐτά δεικνύουν ὅτι ἀπαιτοῦνται μεγάλες δυνάμεις καί μακρά προετοιμασία, προκειμένου νά ἐξαπολυθεῖ μιά χερσαία ἐπιχείρησις ἐναντίον του. Οἱ ἀμερικανικές χερσαῖες δυνάμεις στήν περιοχή δέν ἐπαρκοῦν γιά κάτι τέτοιο. Τό μόνο πού θά μποροῦσε νά γίνει εἶναι μιά σειρά εἰδικῶν ἐπιχειρήσεων κατά συγκεκριμένων στόχων ἤ προσώπων μέ στόχο τήν ἀποσταθεροποίηση τοῦ ἰσλαμικοῦ καθεστῶτος. Τέτοιες ἐπιχειρήσεις θά μποροῦσαν νά ἀναληφθοῦν μέ τήν βοήθεια τῶν ὑπηρεσιῶν πληροφοριῶν τοῦ Ἰσραήλ, οἱ ὁποῖες ἔχουν καλή διείσδυση στό Ἰράν.
Τό ἐρώτημα ὅμως εἶναι τί θά συμβεῖ ἐάν πράγματι τό καθεστώς ἀποσταθεροποιηθεῖ. Δέν ὑπάρχει μιά ὀργανωμένη κατάστασις ἱκανή νά ἀναλάβει τά ἡνία τῆς χώρας καί τό πιθανώτερο εἶναι νά ὑπάρξει χάος, ἀναρχία καί ἐνδεχομένως διαμελισμός τῆς χώρας. Ἀποσχιστικές τάσεις θά ἐκδηλωθοῦν στίς βορειοδυτικές ἐπαρχίες, ὅπου κατοικοῦν μεγάλες κοινότητες Κούρδων, καί στόν νότο, ὅπου τό Βελουχιστάν εἶναι πάντα μιά ὑποβόσκουσα ἑστία ἀναταραχῆς. Σέ κάθε περίπτωση, αὐτό εἶναι ἕνα ἀκραῖο σενάριο, καθώς τό ἰσλαμικό καθεστώς ἔχει ἐπιδείξει μέχρι σήμερα ἀντοχές καί ἐπιβιωσιμότητα. Τό γεγονός ὅτι δέν ὑπάρχει μιά ἀξιόπιστη ἡγετική ὁμάδα πού νά ἐμπνέει στούς Ἰρανούς ἐμπιστοσύνη γιά τήν ἑπομένη ἡμέρα καθιστᾶ τίς ἀντιδράσεις πρός τό καθεστώς ἀποσπασματικές καί ἀναποτελεσματικές. Τό εἴδαμε αὐτό καί στίς τελευταῖες πολύνεκρες διαδηλώσεις της Τεχεράνης καί ἄλλων μεγάλων πόλεων τῆς χώρας.
Τά δεδομένα αὐτά ἀφήνουν περιθώριο μόνον γιά ἀεροπορικές ἐπιχειρήσεις, στόχος τῶν ὁποίων θά εἶναι ἡ καταστολή τῶν στρατιωτικῶν δυνατοτήτων τοῦ Ἰράν. Καί φαίνεται ὅτι πρός αὐτήν τήν κατεύθυνση προσανατολίζεται ἡ στρατιωτική ἡγεσία τῶν ΗΠΑ. Στίς θαλάσσιες περιοχές περί τήν Μέση Ἀνατολή κινοῦνται ἤδη δύο ὁμάδες μάχης ἀεροπλανοφόρων μέ περίπου 80 μαχητικά ἀεροπλάνα τό κάθε ἕνα, ἐνῷ πολλά ἀπό τά ἀντιτορπιλλικά πού τά συνοδεύουν εἶναι ἐξοπλισμένα μέ πυραύλους Τοmahawk μέ βεληνεκές πού τούς ἐπιτρέπει νά πλήξουν στόχους ὁπουδήποτε στήν ἐπικράτεια τοῦ Ἰράν. Ταυτοχρόνως μαχητικά ἀεροσκάφη ἔχουν μετασταθμεύσει σέ βάσεις στήν Σαουδική Ἀραβία καί τό Κατάρ. Δέν εἶναι ὅμως αὐτή ἡ συγκέντρωσις δυνάμεων πού δείχνει τίς προθέσεις τῶν Ἀμερικανῶν. Ἕνα σημαντικό στοιχεῖο εἶναι ὅτι τίς τελευταῖες ἡμέρες στήν Σαουδική Ἀραβία μεταστάθμευσαν ὀκτώ ἀμερικανικά ἱπτάμενα ραντάρ τύπου Ε-3, ἐνῷ ἔχουν τεθεῖ σέ ἑτοιμότητα νά κινηθοῦν πρός τά ἐκεῖ τοὐλάχιστον δύο ἀεροσκάφη στρατηγικῆς ἀναγνωρίσεως τύπου U-2. Τά ἀεροπλάνα αὐτά δέν ἐκτελοῦν ἀποστολές κρούσεως, ἡ παρουσία τους ὅμως εἶναι πολύτιμη γιά τόν συντονισμό ἐπιχειρήσεων προσβολῆς ἐπιγείων στόχων καί γιά τήν ἐκτίμηση τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν βομβαρδισμῶν.
Ἀπό τήν πλευρά τοῦ Ἰράν, ἐάν δεχθεῖ ἐπίθεση, ὡς ἀντίποινα θά μποροῦσε νά ἐξαπολύσει ἐπιθέσεις μέ βαλλιστικούς πυραύλους εἴτε κατά τῶν ἰδίων τῶν ἀεροπλανοφόρων εἴτε ἐναντίον τῶν στρατιωτικῶν βάσεων τῶν ΗΠΑ στήν περιοχή καί τοῦ Ἰσραήλ. Αὐτό σημαίνει ὅτι τά πρῶτα ἀμερικανικά πλήγματα θά κατευθυνθοῦν πρός τίς βάσεις ἐκτοξεύσεως βαλλιστικῶν πυραύλων. Κατά τούς προηγουμένους ἀεροπορικούς βομβαρδισμούς ἐπλήγη καί σχεδόν ἔχει τεθεῖ ἐκτός μάχης ἡ ἀεράμυνα τοῦ Ἰράν, ὁπότε δέν ἀναμένονται μεγάλης ἐκτάσεως πλήγματα στόν τομέα αὐτόν. Ἐπίσης ἔχει διαπιστωθεῖ ὅτι οἱ ἐπιθέσεις μέ μή ἐπανδρωμένα ἀεροχήματα drones ἀναχαιτίζονται πολύ εὐκολώτερα ἀπό ὅ,τι οἱ βαλλιστικοί πύραυλοι, συνεπῶς δέν εἶναι πιθανόν νά ἀποτελέσουν τούς πρώτους στόχους.
Καί μένει τό ἐρώτημα, τί θά γίνει μέ τά πυρηνικά. Πρέπει νά θεωροῦμε ὅτι οἱ ἐπιθέσεις μέ τά στρατηγικά βομβαρδιστικά Β-2 πού ἐξαπολύθηκαν τό περασμένο καλοκαίρι ἐπέφεραν τέτοιες καταστροφές στίς ἐγκαταστάσεις πού τό πρόγραμμα πῆγε πίσω τουλάχιστον μιά δεκαετία. Δέν πρέπει νά ἀναμένονται πλήγματα παρά μόνον σέ ἐγκαταστάσεις ὑποστηρίξεως τοῦ προγράμματος, μεταξύ τῶν ὁποίων καί πανεπιστημιακά ἱδρύματα καί ἐργαστήρια πού τελοῦν ὑπό τόν ἔλεγχο τοῦ σώματος τῶν Φρουρῶν τῆς Ἐπαναστάσεως καί συμμετέχουν στήν ἀνάπτυξη τῶν πυρηνικῶν.
Ἐν ὀλίγοις, ἐκτιμᾶται ὅτι ἡ κρίσις πού μπορεῖ νά κλιμακωθεῖ μέ ἐπίκεντρο τό Ἰράν θά παραμείνει ἐντοπισμένη στήν χώρα αὐτή, μέ μικρές ἐνδεχομένως ἐπιπτώσεις στά γειτονικά κράτη τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Τό μέγα ἐρώτημα ἔχει νά κάνει μέ τό μέλλον τοῦ ἰσλαμικοῦ καθεστῶτος, τό ὁποῖο ὅμως, ὅπως προαναφέραμε, ἔχει ἐπιδείξει καί ἀντοχές καί ἐπιβιωσιμότητα.
