Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να έχει διαβιβάσει στην Τεχεράνη ένα εκτενές πακέτο όρων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή. Το σχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 15 σημεία, τα οποία αφορούν κυρίως το πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και πιθανά ανταλλάγματα από την πλευρά της Ουάσινγκτον, όπως η σταδιακή άρση κυρώσεων.
Όπως ανέφερε ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος σε δηλώσεις του, οι όροι αυτοί αποτελούν τη βάση για μια συνολική συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό των εχθροπραξιών. Το σχετικό ρεπορτάζ ενισχύεται και από το ισραηλινό Channel 12, το οποίο σημειώνει ότι το αμερικανικό πακέτο απαιτήσεων φαίνεται να αντανακλά τους βασικούς στρατηγικούς στόχους τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και του Ισραήλ στο πλαίσιο της σύγκρουσης με την Τεχεράνη.
Παράλληλα όμως, στο Ισραήλ εκφράζονται έντονες επιφυλάξεις για την πορεία των διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με το ισραηλινό δίκτυο, στην Ιερουσαλήμ υπάρχει ανησυχία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και στενοί συνεργάτες του ενδέχεται να επιδιώκουν μια ταχεία «συμφωνία επί της αρχής» με το Ιράν, χωρίς να έχει προηγηθεί η πλήρης συμμόρφωση της Τεχεράνης με όλες τις απαιτήσεις που έχουν τεθεί από την Ουάσινγκτον.
Τρεις πηγές που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες της διαδικασίας υποστηρίζουν ότι στενοί συνεργάτες του προέδρου, μεταξύ των οποίων ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ, έχουν επεξεργαστεί ένα σχέδιο που προβλέπει την κήρυξη εκεχειρίας διάρκειας ενός μήνα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία 15 σημείων, κατά το πρότυπο προηγούμενων συμφωνιών που είχαν επιτευχθεί με τη μεσολάβηση της κυβέρνησης Τραμπ σε άλλα μέτωπα της περιοχής, όπως στη Γάζα και στον Λίβανο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι έχει ήδη επιτευχθεί σημαντική σύγκλιση σε αρκετά ζητήματα που αφορούν το πλαίσιο μιας πιθανής συμφωνίας, στο πλαίσιο έμμεσων επαφών με βασικούς παράγοντες στην Τεχεράνη. Ωστόσο, το ενδεχόμενο μιας γρήγορης και ασαφούς συμφωνίας προκαλεί έντονο προβληματισμό στο Ισραήλ, όπου η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία φοβάται ότι μια πρόωρη κατάπαυση του πυρός θα μπορούσε να αφήσει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, επιτρέποντας στο Ιράν να διατηρήσει σημαντικά στρατηγικά πλεονεκτήματα.
Το δημοσίευμα παρουσιάζει μάλιστα τα 14 από τα 15 σημεία των όρων και των ανταλλαγμάτων που φέρεται να έχουν μεταφερθεί στην ιρανική πλευρά, επικαλούμενο δυτική πηγή με γνώση των συνομιλιών, χωρίς ωστόσο να έχουν δοθεί ακόμη στη δημοσιότητα όλες οι λεπτομέρειες του σχεδίου. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι, παρά τη σκληρή ρητορική των τελευταίων εβδομάδων, στο παρασκήνιο βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη διεργασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν είτε σε μια εύθραυστη συμφωνία είτε σε νέα φάση έντασης στη Μέση Ανατολή.
Τα 14 σημεία της πρότασης των ΗΠΑ προς το Ιράν
Τα 11 απαιτούμενα από την Τεχεράνη
- Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
- Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
- Δεν θα επιτρέπεται εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.
- Το Ιράν πρέπει να παραδώσει το απόθεμα περίπου 450 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στο προσεχές διάστημα, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
- Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό πρέπει να διαλυθούν.
- Η IAEA, ο πυρηνικός εποπτικός οργανισμός του ΟΗΕ, πρέπει να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση, διαφάνεια και δυνατότητα εποπτείας εντός του Ιράν.
- Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει το περιφερειακό «μοντέλο πληρεξουσίων δυνάμεων».
- Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, καθοδήγηση και εξοπλισμό των περιφερειακών συμμάχων του.
- Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
- Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό πυραύλων, με συγκεκριμένα όρια να καθοριστούν σε επόμενο στάδιο.
- Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση πυραύλων θα επιτρέπεται αποκλειστικά για σκοπούς αυτοάμυνας.
Τα τρία ανταλλάγματα προς την Τεχεράνη
- Το Ιράν θα λάβει πλήρη άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βοηθήσουν το Ιράν στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό της Μπουσέρ.
- Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, θα καταργηθεί.
