του Βαγγέλη Δεμερτζούδη
Ο Πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσες, έχει μετατραπεί σε σύμβολο για μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής Αριστεράς ως ο «ηγέτης που τολμάει να αμφισβητήσει την Ουάσινγκτον». Τα λόγια του «όχι στον πόλεμο, όχι στην αποτυχία του διεθνούς δικαίου, όχι στην επανάληψη λαθών του παρελθόντος» παρουσιάστηκαν ως η επίδειξη μίας πολιτικής αυτονομίας στην καρδιά της Ευρώπης.
Παρόλα αυτά η πραγματικότητα παρουσιάζει μία ρωγμή στην όλη αυτή αφήγηση που αναφέρθηκε. Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε η εφημερίδα El Mundo, ενώ η κυβέρνηση της Μαδρίτης διακηρύττει την άρνηση της να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις ισπανικές βάσεις, στις εγκαταστάσεις Rota και Moron de la Frontera, παρουσιάζεται μία ασυνήθιστη στρατιωτική κινητικότητα. Μεταξύ 27 Φεβρουαρίου και 5 Μαρτίου καταγράφηκαν τουλάχιστον 40 κινήσεις αμερικανικών στρατιωτικών αεροσκαφών, τόσο αφίξεις όσο και αναχωρήσεις. Πρόκειται για αεροσκάφη μεταφοράς υλικοτεχνικών πόρων: C-17 Globemasters, C-130 Hercules, C-5 Super Galaxy και δεξαμενόπλοια KC-135 Stratotanker. Η συχνότητα αυτών των πτήσεων, περίπου 8 πτήσεις την μέρα, υποδηλώνει μία συνεχή υλικοτεχνική γέφυρα ανεφοδιασμού μεταξύ των ισπανικών βάσεων και του υπόλοιπου δυτικού στρατιωτικού δικτύου. Αυτή η πραγματικότητα φυσικά έρχεται σε αντίθεση με την είκονα της Ισπανίας που «είναι σε ρήξη με τις ΗΠΑ και παραμένει αμέτοχη στην στρατιωτική σύγκρουση».
Αυτό που καθορίζει το αφήγημα είναι ο τρόπος διαχείρισης αυτών των στρατιωτικών κινήσεων. Τα αμερικανικά αεροσκάφη δεν κατευθύνονται απευθείας από την Ισπανία προς την Μέση Ανατολή αλλά μεταβαίνουν σε άλλες εγκαταστάσεις του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη. Οι πιο συχνοί προορισμοί είναι οι βάσεις Ράμσταϊν στην Γερμανία και η Σιγονέλα ή το Αβιάνο στην Ιταλία. Από νομικής άποψης το όλο πλέγμα επιτρέπει στην Ισπανία να υποστηρίζει ότι δεν έχει εγκρίνει επιθετικές αποστολές στο έδαφος της. Από στρατηγικής άποψης ωστόσο η Ισπανία συμβάλει καταλυτικά στην εφοδιαστική αλυσίδα των αμερικανικών επιχειρήσεων.
Οι αντι-Τραμπ «πόζες» του Σάντσες, επομένως, λένε πολλά για το ευρωπαϊκό πολιτικό κλίμα αλλά και τον επιφανειακό αντι-αμερικανισμό της Αριστεράς. Κάθε φορά που εμφανίζεται κάποιος που ψελλίζει έστω και μία λέξη διαφωνίας προς την Ουάσινγκτον – ή πιο σωστά την Ουάσινγκτον του Ντόναλντ Τράμπ – αυτό πυροδοτεί αμέσως την αγιοποίηση του και την μετατροπή του σε σύμβολο αντίστασης στον ιμπεριαλισμό. Ο Ισπανός ηγέτης έχει πλασαριστεί από τα ΜΜΕ, τα social media και τους μηχανισμούς προπαγάνδας της Αριστεράς ως ο «γενναίος» που έρχεται σε ρήξη με την αμερικανική κυριαρχία και υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο.
Παρά την υποκρισία, ωστόσο, ο Σάντσες θέτει ένα πραγματικό ζήτημα που αφορά την ευρωπαϊκή πολιτική: την δυσκολία της Ηπείρου μας να αναπτύξει πραγματική στρατηγική αυτονομία εντός του συστήματος που καθόρισαν οι ΗΠΑ μετά τον Β’ ΠΠ. Η αυτονομία αυτή όμως δεν επιτυγχάνεται με πολιτικές δηλώσεις ή συμβολικές χειρονομίες αλλά απαιτεί συγκεκριμένα εργαλεία που προς το παρόν στερείται η Ευρώπη. Τους τελευταίους μήνες κάτι κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Η συζήτηση για τον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό, που υποστηρίζεται από αρκετές εθνικές κυβερνήσεις, στοχεύει στην δαπάνη χρημάτων για την ενίσχυση της στρατιωτικής ικανότητας της Ηπείρου μας και την ανάπτυξη μίας ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης.
Εδώ προκύπτει και το οξύμωρο, το οποίο αποδεικνύει τον έωλο και ρητορικό αντι-αμερικανισμό της Αριστεράς. Η αριστερή κυβέρνηση του Σάντσες είναι από τις πιο επιφυλακτικές όσον αφορά τον ευρωπαϊκό επανεξοπλισμό ενώ παράλληλα επιδιώκει τον περιορισμό των στρατιωτικών δαπανών. Την ίδια στάση ακολουθεί και η ελληνική Αριστερά αλλά και η Αριστερά σε όλη την Ευρώπη. Ενώ φωνάζουν ενάντια στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, ζητούν να φύγουν οι βάσεις και καταδικάζουν τις αμερικανικές ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, παράλληλα διαμαρτύρονται ενάντια σε κάθε σχεδιασμό στρατιωτικού εξοπλισμού, χάραξης στρατιωτικής αυτονομίας και απόκτησης στρατηγικής πρωτοβουλίας. Όλα αυτά στα πλαίσια ενός διεθνιστικού πασιφισμού που φυσικά δεν πρόκειται ποτέ να απειλήσει την ΝΑΤΟϊκή αρχιτεκτονική την οποία η Αριστερά ισχυρίζεται ότι πολεμάει.
Ο δρόμος με τον οποίον η Ευρώπη θα χειραφετηθεί από τον στρατηγικό μηχανισμό που κατασκεύασαν οι ΗΠΑ από το 1945 και εντεύθεν, περνάει μέσα από την οικοδόμηση μίας ηπειρωτικής δύναμης ικανής να διατηρήσει την δική της ασφάλεια. Μία ολοκληρωμένη στρατιωτική βιομηχανία, τεχνολογική αυτονομία, ενεργειακές υποδομές και ηγεσία ικανή να λάβει στρατηγικές αποφάσεις. Χωρίς υλικούς πόρους και πολιτική βούληση οποιαδήποτε συζήτηση περί αυτονομίας και ρήξης με τις ΗΠΑ παραμένει απλά ρητορική. Μόνο τότε μία κυρίαρχη κυβέρνηση θα μπορεί να πει «όχι στον πόλεμο για λογαριασμό άλλων». Μέχρι τότε απλώς θα παραμένουμε αλυσοδεμένοι στις εφοδιαστικές και στρατιωτικές αλυσίδες του Αμερικανο-νατοϊκού πολεμικού σχεδιασμού.
