Υπό τον μανδύα της δημοσιογραφικής εκπαίδευσης, το κρατικό ρωσικό δίκτυο RT αναπτύσσει τα τελευταία χρόνια ένα εκτεταμένο πρόγραμμα «σεμιναρίων» και «ακαδημιών» στον λεγόμενο Παγκόσμιο Νότο, επιχειρώντας να διαμορφώσει νέες γενιές δημοσιογράφων και content creators σύμφωνα με τις αφηγήσεις του Κρεμλίνου.
Η λεγόμενη RT Academy παρουσιάζεται ως πρωτοβουλία κατάρτισης πάνω σε θέματα όπως η δεοντολογία, η επαλήθευση πηγών και η αντιμετώπιση των fake news. Στην πράξη όμως, σύμφωνα με αποκαλύψεις και μαρτυρίες που επικαλείται το Kyiv Independent, λειτουργεί ως μηχανισμός διάδοσης ρωσικής κρατικής προπαγάνδας, ιδιαίτερα σε χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής.
«Σεμινάρια» με πολιτικό πρόσημο
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί τριήμερο σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε στην Τζακάρτα, με τη συμμετοχή εκατοντάδων δημοσιογράφων και φοιτητών ΜΜΕ από χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Αν και το πρόγραμμα διαφημίστηκε ως ουδέτερη εκπαιδευτική δράση, οι εισηγητές προέρχονταν σχεδόν αποκλειστικά από το ίδιο το RT, ενώ το περιεχόμενο των παρουσιάσεων περιλάμβανε ευθείες επιθέσεις σε δυτικά μέσα ενημέρωσης και αμφισβήτηση τεκμηριωμένων εγκλημάτων πολέμου στην Ουκρανία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, καταγράφηκαν ακόμη και αρνήσεις της σφαγής στην Μπούτσα, η οποία παρουσιάστηκε ως «σκηνοθετημένο fake», αναπαράγοντας πλήρως τη ρωσική επίσημη γραμμή.
Δίκτυα επιρροής και «πολιτιστικά κέντρα»
Πολλές από τις δράσεις της RT Academy φιλοξενούνται σε ρωσικά «πολιτιστικά κέντρα» ή συνεργαζόμενα πανεπιστήμια, τα οποία δυτικές υπηρεσίες και αναλυτές έχουν επανειλημμένα κατηγορήσει ότι λειτουργούν ως κόμβοι ήπιας ισχύος, παραπληροφόρησης και πολιτικής επιρροής της Μόσχας στο εξωτερικό.
Στόχος, σύμφωνα με ειδικούς, δεν είναι απλώς η εκπαίδευση, αλλά η καλλιέργεια ενός ευνοϊκού κλίματος απέναντι στη Ρωσία και η ενίσχυση αφηγημάτων περί «αντι-δυτικής ηγεμονίας», τα οποία βρίσκουν πρόσφορο έδαφος σε χώρες με ιστορικές ή πολιτικές εντάσεις με τη Δύση.
Μια «ακαδημία» με ξεκάθαρη αποστολή
Το γεγονός ότι τα προγράμματα της RT Academy είναι δωρεάν και πλήρως χρηματοδοτούμενα από το ρωσικό κράτος ενισχύει τις ανησυχίες πως δεν πρόκειται για ανεξάρτητη δημοσιογραφική πρωτοβουλία, αλλά για εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η «εκπαίδευση στη δημοσιογραφία με τον ρωσικό τρόπο» δεν αποσκοπεί στην αντικειμενική ενημέρωση, αλλά στη δημιουργία πρόθυμων αναμεταδοτών μιας συγκεκριμένης πολιτικής γραμμής — με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ενημέρωση και τον δημόσιο διάλογο στον Παγκόσμιο Νότο.
