Η εκτίναξη των τιμών σε πετρέλαιο και βενζίνη που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα, με αφορμή τη νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διεθνή κρίση, όπως έσπευσαν να διαπιστώσουν οι γνωστοί τηλε-μητσοτάκηδες. Για τους Έλληνες πολίτες μετατρέπεται και πάλι σε μια καθημερινή οικονομική ασφυξία, η οποία προφανώς όπως και το 2022 δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στις εξελίξεις εκτός συνόρων. Η πραγματικότητα είναι ότι η ελληνική αγορά καυσίμων παραμένει εδώ και χρόνια ανοχύρωτη απέναντι σε φαινόμενα αισχροκέρδειας και ανεξέλεγκτων ανατιμήσεων, με την πολιτεία να εμφανίζεται ανίκανη ή απρόθυμη να παρέμβει ουσιαστικά στο μείζον αυτό πρόβλημα, το οποίο επανέρχεται και πάλι απειλώντας για μια ακόμη φορά να γονατίσει τα ελληνικά νοικοκυριά.
Η κυβέρνηση κατά την προσφιλή της συνήθεια σπεύδει να αποδώσει την άνοδο των τιμών αποκλειστικά στον πόλεμο και στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Ωστόσο, το ερώτημα που εύλογα τίθεται είναι γιατί κάθε διεθνής κρίση μετατρέπεται στην Ελλάδα σε πολλαπλάσια επιβάρυνση για τον καταναλωτή. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες οι αυξήσεις απορροφώνται εν μέρει μέσα από φορολογικές παρεμβάσεις, αυστηρότερους ελέγχους ή μηχανισμούς προστασίας της αγοράς. Στην Ελλάδα, αντίθετα, το βάρος μετακυλύεται εξ ολοκλήρου στον πολίτη, με την κυβέρνηση να μοιράζει την κοροϊδία των fuel pass του ιλιγγιώδους ποσού των 17 ευρώ όπως το 2022!
Η υψηλή φορολογία στα καύσιμα παραμένει ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η τελική τιμή είναι διαχρονικά από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Παρά τις συνεχείς διαμαρτυρίες επαγγελματικών κλάδων και καταναλωτών, δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική πρωτοβουλία όλα αυτά τα χρόνια για μείωση των ειδικών φόρων ή για μια πιο στοχευμένη πολιτική στήριξης των νοικοκυριών. Αντίθετα, οι περιοδικές επιδοτήσεις που κατά καιρούς ανακοινώνονται λειτουργούν περισσότερο ως επικοινωνιακές φούσκες παρά ως πραγματική λύση στο πρόβλημα.
Ταυτόχρονα, η αγορά καυσίμων στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από ολιγοπωλειακό ανταγωνισμό (στις κακές γλώσσες αυτό λέγεται καρτέλ) και αδύναμους μηχανισμούς ελέγχου. Κάθε νέα διεθνής κρίση λειτουργεί ως αφορμή για ανατιμήσεις που συχνά ξεπερνούν κατά πολύ τις πραγματικές αυξήσεις στο κόστος προμήθειας. Παρ’ όλα αυτά, οι έλεγχοι παραμένουν αποσπασματικοί και οι κυρώσεις σπάνια λειτουργούν αποτρεπτικά.
Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία που καλείται για ακόμη μία φορά να πληρώσει το κόστος μιας κρίσης την οποία δεν δημιούργησε. Οι εργαζόμενοι, οι μικρές επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες των μεταφορών βλέπουν καθημερινά τα έξοδά τους να αυξάνονται, χωρίς καμία ουσιαστική προστασία από το επιτελικό κράτος.
Σε τελική ανάλυση, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι διεθνείς εξελίξεις. Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα συνεχίζει να αντιμετωπίζει κάθε ενεργειακή κρίση χωρίς σχέδιο, χωρίς προστασία για τους πολίτες και –κυρίως– χωρίς πραγματική πολιτική βούληση.
Όπως εξ άλλου θα μας πουν και πάλι οι γνωστοί και μη εξαιρετέοι κήνσορες της κυβέρνησης: «οι εργαζόμενοι με βασικό μισθό δεν βάζουν βενζίνη γιατί μετακινούνται με το λεωφορείο».
