Την παραμονή των Χριστουγέννων, ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρoλίν, δεύτερος στην ιεραρχία μετά τον Πάπα και μακροχρόνιος διπλωμάτης-μεσολαβητής, κάλεσε επειγόντως τον Μπράιαν Μπερτς, πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγία Έδρα, για να ζητήσει λεπτομέρειες σχετικά με τα σχέδια των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, σύμφωνα με κυβερνητικά έγγραφα που έλαβε η εφημερίδα The Washington Post.
Ρώτησε αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα στοχεύσουν μόνο τους εμπόρους ναρκωτικών ή αν η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει πραγματικά την αλλαγή του καθεστώτος. Ο Νικολάς Μαδούρο πρέπει να φύγει, παραδέχτηκε ο Παρολίν, όπως προκύπτει από τα έγγραφα, αλλά προέτρεψε τις ΗΠΑ να του προσφέρουν μια διέξοδο.
Για μέρες, ο επιφανής Ιταλός καρδινάλιος προσπαθούσε να επικοινωνήσει με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να αποτρέψει την αιματοχυσία και την αποσταθεροποίηση στη Βενεζουέλα. Στη συνομιλία του με τον Μπερτς, στενό σύμμαχο του Τραμπ, ο Παρολίν είπε ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να χορηγήσει άσυλο στον Μαδούρο και παρακάλεσε τους Αμερικανούς να δείξουν υπομονή ώστε να τον ωθήσουν προς αυτή την προσφορά.
«Αυτό που προτάθηκε στον [Μαδούρο] ήταν να φύγει και να μπορεί να απολαύσει τα χρήματά του», είπε ένα πρόσωπο που γνωρίζει την ρωσική προσφορά. «Μέρος αυτού του αιτήματος ήταν ότι ο Πούτιν θα εγγυόταν την ασφάλειά του».
Αλλά αυτό δεν συνέβη. Μια εβδομάδα αργότερα, ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν από τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις σε μια επιδρομή που σκότωσε περίπου 75 άτομα, και μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στη Νέα Υόρκη για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Η μέχρι πρότινος άγνωστη συνάντηση στην Πόλη του Βατικανού ήταν μία από τις πολλές αποτυχημένες προσπάθειες -από τους Αμερικανούς και τους μεσάζοντες, τους Ρώσους, τους Καταριανούς, τους Τούρκους, την Καθολική Εκκλησία και άλλους- να αποτρέψουν μια διπλωματική κρίση και να βρουν ένα ασφαλές καταφύγιο για τον Μαδούρο πριν από την επιδρομή των ΗΠΑ για τη σύλληψή του.
«Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι αποκαλύφθηκαν τμήματα μιας εμπιστευτικής συνομιλίας που δεν αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια το περιεχόμενο της ίδιας της συνομιλίας, η οποία έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της περιόδου των Χριστουγέννων», ανέφερε το γραφείο Τύπου του Βατικανού σε δήλωση προς την εφημερίδα The Post. Ο εκπρόσωπος του Μπερτς παρέπεμψε τις ερωτήσεις στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Αυτή η ιστορία βασίζεται σε συνεντεύξεις με σχεδόν 20 άτομα, πολλά από τα οποία μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητες συνομιλίες και πληροφορίες. Περιλαμβάνει νέες λεπτομέρειες σχετικά με τις εκτεταμένες προσπάθειες να οδηγηθεί ο Μαδούρο στην εξορία και να αποφευχθεί η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ, καθώς και την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να συνεργαστεί με την εν ενεργεία αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, αντί με τον ηγέτη της αντιπολίτευσης που η Ουάσιγκτον υποστήριζε από καιρό.
Οι εβδομάδες και οι μήνες που προηγήθηκαν αυτής της ημέρας περιλάμβαναν χαμένες ευκαιρίες για τον Μαδούρο, έναν πρώην οδηγό λεωφορείου και έναν από τους τελευταίους «καουδίγιος» της Λατινικής Αμερικής, ο οποίος φαινόταν να μην έχει συνειδητοποιήσει πόσο επικίνδυνη είχε γίνει η θέση του. Η απόρριψη πολλαπλών πιθανών εξόδων διαφυγής, ακόμη και όταν τα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ άρχισαν να χτυπούν σκάφη που φέρονταν να κάνουν διακίνηση ναρκωτικών στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας και οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ ενέτειναν τη ρητορική τους κατά της κυβέρνησής του, τελικά σφράγισε τη μοίρα του.
Οι προσπάθειες να εξασφαλιστεί μια διέξοδος για τον Μαδούρο συνεχίστηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή. Λίγες μέρες πριν από την αμερικανική επιχείρηση για τη σύλληψή του, έλαβε μια τελική προειδοποίηση, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την πρόταση. Αλλά ο αυταρχικός ηγέτης αρνήθηκε να υποχωρήσει.
«Δεν δέχτηκε τη συμφωνία», είπε ένα άλλο πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση. «Απλώς θα καθόταν εκεί και θα παρακολουθούσε τους ανθρώπους να δημιουργούν μια κρίση».
Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ εστίαζαν σε ένα σχέδιο για τον διάδοχό του, στρέφοντας την προσοχή τους στη δεύτερη στην ιεραρχία μετά τον Μαδούρο, τη Ντέλσι Ροντρίγκες. Ήταν μια εντυπωσιακή μεταστροφή για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του είχε επιβάλει κυρώσεις στη Ροντρίγκες και στον ισχυρό αδελφό της, Χόρχε, οι οποίοι θεωρούνταν τότε στην Ουάσινγκτον ως μέλη της κλίκας του Μαδούρο.
Ωστόσο, μια πιο ρεαλιστική άποψη άρχισε να επικρατεί, καθώς ηγετικά μέλη της κυβέρνησης αμφισβήτησαν την ικανότητα της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο να κερδίσει την υποστήριξη του στρατού και άλλες βάσεις εξουσίας που ελέγχονταν από καιρό από τους οπαδούς του εκλιπόντος Ούγκο Τσάβες, ιδρυτή του σοσιαλιστικού κράτους της χώρας.
Η σκέψη του Τραμπ επηρεάστηκε εν μέρει από μια πρόσφατη απόρρητη αξιολόγηση της CIA, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πιστοί του Μαδούρο θα ήταν πιο επιτυχημένοι στη διακυβέρνηση μετά τον Μαδούρο από ό,τι η Ματσάδο και η ομάδα της, σύμφωνα με έναν ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου και ένα πρόσωπο που έχει γνώστη του θέματος. Η ουσία της εκτίμησης, που αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά από την Wall Street Journal, ήταν ότι η Ματσάδο θα δυσκολευόταν να υπερνικήσει τις φιλοκυβερνητικές υπηρεσίες ασφαλείας και μεταφέρθηκε στον Τραμπ από τον διευθυντή της CIA, Τζον Ράτκλιφ, σύμφωνα με τον ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου.
Λίγο μετά, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, ο Τραμπ αποφάσισε να επιλέξει τη Ροντρίγκες ως διάδοχο του Μαδούρο, κατόπιν σύστασης των ανώτερων αξιωματούχων πληροφοριών και ασφάλειας.
Για χρόνια, η Ροντρίγκες είχε δημόσια εικόνα ως φλογερή υποστηρίκτρια του Τσάβες, αλλά σε προσωπικές συναντήσεις, ιδιαίτερα με εκπροσώπους της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, εμφανιζόταν ως εντελώς διαφορετικό πρόσωπο. «Δεν ήταν αντι-αμερικανική, είχε μάλιστα ζήσει στη Σάντα Μόνικα» κατά τα φοιτητικά της χρόνια, ανέφερε ένα πρόσωπο που είχε επανειλημμένες συνομιλίες μαζί της. «Ήταν το ακριβώς αντίθετο από μια ιδεολόγο».
Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Ροντρίγκες γνώριζε το σχέδιο των ΗΠΑ να απομακρύνουν τον Μαδούρο. Και η κυβέρνηση Τραμπ δεν της είπε ότι είχε γίνει το φαβορί για να πάρει τη θέση του, είπε ο ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. Θα ήταν «εξαιρετικά επικίνδυνο για εμάς να επικοινωνήσουμε οτιδήποτε πριν από την επιχείρηση», πρόσθεσε.
Ο Μαδούρο, από την πλευρά του, φαινόταν να παρερμηνεύει συνεχώς τα μηνύματα από την Ουάσινγκτον. Πίστευε ότι η τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τον Τραμπ τον Νοέμβριο είχε πάει «καλά», σύμφωνα με ένα πρόσωπο που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του, ενώ στην πραγματικότητα του είχαν πει ότι ο χρόνος του είχε τελειώσει: «Ο πρόεδρος είπε ότι μπορείς να το κάνεις με τον εύκολο ή με τον δύσκολο τρόπο», ανέφερε ο ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Ο Τραμπ προσκάλεσε ακόμη και τον Βενεζουελανό ομόλογό του στην Ουάσιγκτον, σύμφωνα με το ίδιο πρόσωπο, προσφέροντάς του ασφαλή διέλευση ώστε να συζητήσουν τα θέματα αυτοπροσώπως. Ο Μαδούρο τον απέρριψε. Υπολόγισε ότι οι Δημοκρατικοί θα κέρδιζαν τις ενδιάμεσες εκλογές, ότι ο Τραμπ θα ήταν αδύναμος και ότι θα μπορούσε να παραμείνει στην εξουσία.
«Ήταν εκεί έξω και χόρευε», είπε το πρόσωπο. «Όχι πια».
