γράφει ο Δημήτριος Τσίκας
Διεθνολόγος – Συγγραφέας
Κατὰ τὶς πρωινὲς ὧρες τῆς 3ης Ἰανουαρίου 2026 ζήσαμε μιὰ ἱστορικὴ στιγμή, ἀπὸ ἐκεῖνες ποὺ πιθανότατα θὰ διδάσκονται στὶς στρατιωτικὲς σχολὲς τοῦ μέλλοντος. Ἄνδρες τῆς ἐπίλεκτης μονάδας τῶν ΗΠΑ, Delta Force, ὑπὸ τὴ διοίκηση τοῦ Ἑλληνοαμερικανοῦ Συνταγματάρχη Chris Countouriotis, εἰσῆλθαν μὲ ὑποδειγματικὴ ἀκρίβεια στὴν οἰκία τοῦ κομμουνιστῆ δικτάτορα Νικολὰς Μαδοῦρο στὸ Καράκας καὶ τὸν συνέλαβαν ἀνενόχλητοι. Ἡ ἐπιχείρηση «Absolute Resolve» ἄφησε ἄφωνη ὁλόκληρη τὴ διεθνῆ κοινότητα: κανεὶς δὲν μπόρεσε νὰ ἀντιληφθεῖ πῶς μιὰ τέτοια ἐνέργεια πραγματοποιήθηκε μὲ τόση εὐκολία. Πρὶν κἂν συνειδητοποιήσει ὁ πλανήτης τί εἶχε συμβεῖ, ὁ Μαδοῦρο βρισκόταν ἤδη σὲ φυλακὲς τῶν ΗΠΑ.
Ὅσοι ἀσχολούμαστε σοβαρὰ μὲ τὶς στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις, ἁπλῶς ὑποκλινόμαστε μὲ θαυμασμό. Πέρα ὅμως ἀπὸ τὸ καθαρὰ ἐπιχειρησιακὸ σκέλος, ἀναδύονται ζητήματα ποὺ ἀφοροῦν τὸ διεθνὲς δίκαιο καί —κυρίως— τὸν πραγματικὸ βαθμὸ στὸν ὁποῖο αὐτὸ γίνεται σεβαστό. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ἁπλῆ καὶ ἀμείλικτη: ἀπὸ τὴν πτώση τῆς ΕΣΣΔ τὸ 1991, ὁ κόσμος χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴν παντοδυναμία τῶν ΗΠΑ, οἱ ὁποῖες ἐπιβάλλουν τὴ δική τους ἀτζέντα. Ὅσοι ἐπιχειροῦν νὰ ἀντισταθοῦν στὴν ὑπερδύναμη, συνήθως ἔχουν κακὴ κατάληξη.
Μὲ τὴν ἀνάδυση νέων δυνάμεων τὰ τελευταῖα χρόνια, ἀρκετοὶ πίστεψαν ὅτι ὁ πλανήτης θὰ εἰσέλθει σὲ ἕναν νέο διπολικὸ κόσμο. Ἡ πραγματικότητα, ὡστόσο, διαψεύδει αὐτὲς τὶς προσδοκίες. Ἡ ἰσχὺς τῶν ΗΠΑ ἀπέχει παρασάγγας ἀπὸ ἐκείνη τῶν ἀναδυόμενων χωρῶν, ὅπως ἡ Ρωσία ἢ ἡ μυστικοπαθὴς Κίνα. Καὶ μὲ ἐντυπωσιακὲς ἐνέργειες ὅπως ἡ «Absolute Resolve», καθίσταται ἀπολύτως σαφὲς ποιός παραμένει τὸ ἀφεντικὸ τοῦ πλανήτη.
Τὸ «δίκαιο τοῦ ἰσχυροῦ» τὸ διατύπωσε μὲ κρυστάλλινη σαφήνεια ὁ Θουκυδίδης πρὶν ἀπὸ περίπου 2.400 χρόνια. Πρόκειται γιὰ μιὰ διαχρονικὴ πραγματικότητα ποὺ μόνο οἱ ἀφελεῖς ἀρνοῦνται νὰ ἀποδεχθοῦν. Κι ὅμως, στὸν 21ο αἰῶνα ἐξακολουθοῦμε νὰ βλέπουμε στὰ ΜΜΕ γραφικοὺς τύπους νὰ πέφτουν ἀπὸ τὰ σύννεφα γιὰ τὴ «μὴ τήρηση τοῦ διεθνοῦς δικαίου». Στὴν πραγματικότητα, ἡ ἐπιλεκτικὴ αὐτὴ ἐπίκληση στὸ συναίσθημα στοχεύει κυρίως στὴν καλλιέργεια ὀργῆς λόγῳ ἀπώλειας προσωπικοῦ ὀφέλους. Δὲν εἶναι λίγοι ἐκεῖνοι ποὺ σιτίζονται ἀπὸ ξένα κέντρα ἐξουσίας καὶ ξαφνικὰ ἀνακαλύπτουν τόν… νομικό τους ἰδεαλισμό.
Στὴν περίπτωση τῆς Βενεζουέλας, ὁ Μαδοῦρο τάϊζε πολὺ κόσμο. Οἱ Podemos χρηματοδοτοῦνταν ἀποδεδειγμένα ἀπὸ τὸν Τσάβες, ἐνῷ καὶ στὴν Ἑλλάδα εἴδαμε κόμματα καὶ κυβερνήσεις νὰ δείχνουν ἀξιοσημείωτη εὔνοια στὸ κομμουνιστικὸ καθεστὼς τῆς χώρας, μὲ συχνὰ «προσκυνήματα» στὸν σοσιαλιστικὸ παράδεισο τῆς Νοτίου Ἀμερικῆς.
Οἱ πραγματικοὶ «χρήσιμοι ἠλίθιοι», ὅμως, δὲν εἶναι ὅσοι ἀποκομίζουν ἁπτὸ ὄφελος ὑπηρετῶντας ξένες δυνάμεις, ἀλλὰ ἐκεῖνοι πού, ἀπὸ ἀφέλεια ἢ ἰδεολογικὴ τύφλωση, πιστεύουν ὅτι κάνουν ἐπανάσταση στηρίζοντας ἕνα ξένο καθεστώς. Πρόκειται κυρίως γιὰ συμπολῖτες μας χαμηλῆς πολιτικῆς καὶ γεωπολιτικῆς ἀντίληψης, οἱ ὁποῖοι ἀντιμετωπίζουν κάθε ἀντίδραση πρὸς τοὺς ἰσχυροὺς ὡς μιὰ μορφὴ «ἀσφαλοῦς ἐπανάστασης». Φτάνουν στὸ σημεῖο νὰ ὑποστηρίζουν δυνάμεις ἐχθρικὲς πρὸς τὴ χώρα τους, ἁπλῶς ἐπειδὴ ὑποκύπτουν στὰ πιὸ πρωτόγονα ἔνστικτα καὶ συναισθήματα.
Εἰδικὰ στὸν ἐθνικιστικὸ χῶρο, ἀφθονοῦν οἱ ἀφελεῖς «συναγωνιστὲς» ποὺ υἱοθετοῦν τουρκόφιλη στάση στὸ Παλαιστινιακὸ λόγῳ ἰδεοληπτικοῦ ἀντισημιτισμοῦ ἢ ποὺ στηρίζουν κάθε παρανοϊκὸ κομμουνιστὴ δικτάτορα ἁπλῶς καὶ μόνο ἐπειδὴ εἶναι ἀντιαμερικάνος. Αὐτὸς ὁ ἑτεροκαθορισμὸς τοῦ μόνιμου «ἀντί-» διαμορφώνει παιδαριώδεις θέσεις καὶ ἀποκαλύπτει πλήρη ἀδυναμία κατανόησης σύνθετων γεωπολιτικῶν ἐννοιῶν.
Ἡ Βενεζουέλα ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὸ παράδειγμα: ἕνας ξεκάθαρα παρανοϊκὸς κομμουνιστὴς ἡγέτης, ἐπὶ δεκαετίες —συνυπολογίζοντας καὶ τὴν περίοδο Τσάβες— κατέστρεψε τὴ χώρα του, καταδικάζοντας τὸν λαὸ σὲ φτώχεια, βασανιστήρια καὶ διεθνῆ ἀπομόνωση. Κι ὅμως, μερικὲς ἀντιαμερικανικὲς κραυγὲς ἦταν ἀρκετὲς γιὰ νὰ διεγείρουν τὶς «ἐπαναστατικὲς χορδὲς» κάποιων μεσήλικων ἐπαναστατῶν (στοὺς νεότερους μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀναγνωρίσει κάποια ἐλαφρυντικά). Ἔτσι ἐξηγεῖται ἡ ἄκριτη στήριξη στὸν Μαδοῦρο, πάντοτε βέβαια χωρὶς τὸ θάρρος ἀνοιχτῆς κινητοποίησης, ὅπως πράττουν οἱ ἰδεολογικοὶ τοὺς συγγενεῖς τοῦ ΚΚΕ.
Δυστυχῶς, ὁ ἐθνικιστικὸς χῶρος στὴν Ἑλλάδα πάσχει ἀπὸ βαθιὰ ἰδεολογικὴ σύγχυση, παραμένοντας καθηλωμένος στὴ δεκαετία τοῦ 1930. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ Ἑλλάδα ἀποτελεῖ μοναδικὴ περίπτωση στὸν Δυτικὸ κόσμο χωρὶς οὐσιαστικὴ πολιτικὴ ἐκπροσώπηση τοῦ χώρου: οἱ Ἕλληνες ἐθνικιστὲς δὲν ἔχουν νὰ ἐπιδείξουν ἀπολύτως τίποτα οὐσιῶδες σὲ προτάσεις γιὰ καίριους τομεῖς ὅπως ἡ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ καὶ ἡ οἰκονομία. Σὲ μιὰ Εὐρώπη ὅπου οἱ ἐθνικιστὲς ἐγκαταλείπουν τὶς γραφικότητες τοῦ παρελθόντος, στὴν Ἑλλάδα ἐπιμένουν μὲ σχεδὸν αὐτιστικὴ ἐμμονὴ σὲ μιὰ ἀποδεδειγμένα ἀποτυχημένη διαδρομή.
Ἡ σύλληψη τοῦ Μαδοῦρο ἀποτελεῖ ἀκόμη ἕνα ἠχηρὸ παράδειγμα τῆς ἰδεολογικῆς γύμνιας τοῦ εὐρύτερου ἐθνικιστικοῦ χώρου. Κρυφοκομμουνιστές —ἄλλοι ἀπὸ ἄγνοια, ἄλλοι ἀπὸ ἰδεολογικὴ σύγχυση— ποὺ μέχρι χθὲς ἐξυμνοῦσαν τὸν Τσὲ Γκεβάρα, σήμερα ἀναζητοῦν νέο ἡγέτη νὰ λατρέψουν, μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ ὁ ἐγωισμός τους δὲν τοὺς ἐπιτρέπει νὰ παραδεχθοῦν ὅτι ἔκαναν λάθος ἐκτιμήσεις γιὰ τὸν Trump. Σὲ κάθε ἀπόφαση τοῦ προέδρου τῶν ΗΠΑ συμπλέουν ἄκριτα μὲ τὸ ΚΚΕ καὶ τὸν Ρουβίκωνα, ἀκόμη κι ὅταν αὐτὴ ἡ στάση ἐξυπηρετεῖ προφανῶς τὰ συμφέροντα τῆς Τουρκίας.
Ὑπάρχει ἀκόμη χρόνος νὰ ἐγκαταλειφθοῦν γραφικότητες τύπου Κασιδιάρη καὶ Χρυσῆς Αὐγῆς. Ὑπάρχουν προσωπικότητες, στὴν Ἑλλάδα καὶ στὸ ἐξωτερικό, ποὺ διαπρέπουν στὸν τομέα τους καὶ ἀρνοῦνται νὰ συμμετάσχουν σὲ αὐτὸ τὸ θέατρο σκιῶν, ὅπου ἡ «ἐθνικοφροσύνη» μετριέται μὲ κραυγὲς καὶ ὄχι μὲ σοβαρὲς προτάσεις. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἂν ὑπάρχει καὶ ἡ βούληση νὰ ἀκουστοῦν.
