Σαν σήμερα, στις 3 Ιουνίου 2024, έφυγε από τη ζωή η εμβληματική αγωνίστρια της Ε.Ο.Κ.Α, Μαρίτσα Καραολή, από το Παλαιχώρι. Μια γυναίκα-σύμβολο, που με αυταπάρνηση και ανιδιοτέλεια προσέφερε στον Αγώνα για Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Η Μαρίτσα Αντρέα Καραολή, γεννημένη στις 5 Αυγούστου 1929, σε λίγους μήνες κλείνει τα 94 της χρόνια. Το σώμα έχει υποστεί τη φθορά του χρόνου αλλά το πνεύμα της είναι ακόμη σπινθηροβόλο, όπως πριν εξήντα χρόνια όταν 27 χρονών κοπέλλα, με τρία παιδιά αγωνιζόταν στον αγώνα της ΕΟΚΑ για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού. Μαζί με το σύζυγο της Αντρέα Καραολή πέρασαν τις ηρωικές αλλά δύσκολες συνθήκες του αγώνα με τις αγωνίες για τα τρία παιδιά τους, τη φιλοξενία του Αυξεντίου, του Αντώνη Παπαδόπουλου, του Κυριάκου Μάτση και των πολλών άλλων ανταρτών που πέρασαν και κρύφτηκαν στο φιλόξενο σπίτι τους στο Παλαιχώρι.
Όταν η προδοσία του κρησφυγέτου που είχαν στο σπίτι τους οδήγησαν τον Αντρέα στα βασανιστήρια των Πλατρών και στα κρατητήρια Πύλας και Κοκκινοτριμιθιάς, όπου κρατήθηκε για 25 μήνες, η Μαρίτσα ανέλαβε όλο το δύσκολο φορτίο της φροντίδας των παιδιών τους. Μπόρεσε να κρατηθεί όρθια και περήφανη μέχρι που άνοιξαν οι φυλακές των Άγγλων και ο Αντρέας επέστρεψε στην οικογένεια του. Για τον Αντρέα και τη Μαρίτσα ο αγώνας τελειώσε και δεν ζητούν καμιά ανταμοιβή για την μεγάλη προσφορά τους. Αποκτούν ακόμη τρία παιδιά και μπαίνουν σε ένα άλλο αγώνα, αυτό της βιοπάλης για την επιβίωση.
Με τον ίδιο μοναδικό τρόπο που επικοινωνεί με τους ανθρώπους του χωριού της υποδέχεται, και φιλοξενεί και μιλά σε όλους που την επισκέπτονται στο σπίτι της. Ο λόγος της είναι πάντοτε γάργαρος, μεστός και καθαρός είτε απευθύνεται στα πιο σημαντικά πρόσωπα της πολιτικής, πνευματικής και κοινωνικής ζωής Κύπρου και Ελλάδας είτε σε φίλους και φιλοξενούμενους είτε σε ενήλικες και σε παιδιά των σχολείων. Όλοι την ακούουν με προσοχή και συγκίνηση να τους μιλά για τον αγώνα, τον Αυξεντίου και τους άλλους αγωνιστές και ήρωες της ΕΟΚΑ.
Η Μαρίτσα Καραολή ανήκει πλέον στο Πάνθεον των αθόρυβων ηρώων του Κυπριακού Αγώνα. Η μνήμη της παραμένει ζωντανή, όχι μόνο στο Παλαιχώρι, αλλά σε κάθε γωνιά της ελεύθερης Κύπρου που χρωστάει σε τέτοιους ανθρώπους.
