Οι εξελίξεις στο Ιράν λαμβάνουν ολοένα και πιο σύνθετο χαρακτήρα, καθώς οι μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου με αφορμή την εκρηκτική ακρίβεια και τον υπερπληθωρισμό, παρουσιάζονται από τα ξένα ΜΜΕ που καλύπτουν τα γεγονότα ως προοίμιο εξελίξεων.
Ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αλί Χαμενεΐ, επιχείρησε να κρατήσει μια διπλή γραμμή. Από τη μία αναγνώρισε ότι τα οικονομικά αιτήματα των διαδηλωτών είναι «δίκαια», από την άλλη όμως χαρακτήρισε «ταραξίες» όσους συμμετέχουν στις κινητοποιήσεις και ξεκαθάρισε ότι θα αντιμετωπιστούν με αυστηρότητα. Σε ομιλία του στην Τεχεράνη, υποστήριξε πως η πολιτική και θρησκευτική ηγεσία εργάζεται για την επίλυση των οικονομικών προβλημάτων, τη στιγμή που η κοινωνική πίεση εντείνεται.
Οι διαδηλώσεις δεν περιορίζονται πλέον σε επαγγελματικές ομάδες ή εμπόρους, αλλά αγγίζουν όλο και περισσότερα κοινωνικά στρώματα, με συνθήματα που ξεπερνούν το κόστος ζωής και αγγίζουν ευθέως πολιτικά ζητήματα. Σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις, τουλάχιστον 12 άνθρωποι –ανάμεσά τους και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας– έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη των συγκρούσεων. Ιδιαίτερα αιματηρά είναι τα επεισόδια στο δυτικό Ιράν, όπου τέσσερα μέλη της κουρδικής μειονότητας σκοτώθηκαν στην περιοχή Μαλεξανί, στην επαρχία Ιλάμ.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό εσωτερικής αποσταθεροποίησης, παρενέβη πολιτικά και το Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, μιλώντας στο Υπουργικό Συμβούλιο, δήλωσε ότι το Ισραήλ στέκεται «αλληλέγγυο στον αγώνα του ιρανικού λαού, στις προσδοκίες του για ελευθερία και δικαιοσύνη». Όπως σημείωσε, «είναι πολύ πιθανό να βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου ο ιρανικός λαός παίρνει τη μοίρα του στα χέρια του», στην πρώτη του δημόσια τοποθέτηση μετά το ξέσπασμα των διαδηλώσεων.
Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως τις εξελίξεις με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αποκαλύπτοντας ότι το ζήτημα συζητήθηκε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με τον Νετανιάχου, οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν την κοινή τους θέση για μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου στο Ιράν, απομάκρυνση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού και αυστηρή, ουσιαστική διεθνή εποπτεία.
Το Ιράν βρίσκεται έτσι σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: από τη μία η κοινωνική δυσαρέσκεια που αμφισβητεί ανοιχτά το καθεστώς, από την άλλη η καταστολή και οι εξωτερικές πιέσεις που μετατρέπουν την εσωτερική κρίση σε κομμάτι ενός ευρύτερου γεωπολιτικού παιγνίου. Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε και την επιχείρηση των ΗΠΑ στο Καράκας που για πολλούς μεταφράζεται και σε μήνυμα προς την Τεχεράνη, το ζητούμενο είναι αν οι κινητοποιήσεις θα οδηγήσουν σε ουσιαστικές αλλαγές ή σε ακόμη σκληρότερη σύγκρουση με συνέπειες που ξεπερνούν τα σύνορα της χώρας.
