Στη σπάνια τηλεοπτική του εξομολόγηση στην εκπομπή «Αυτοψία» στον Alpha, ο Στιβ Λάλας μίλησε για τη δράση του υπέρ της Ελλάδας, τα χρόνια της φυλακής στις ΗΠΑ και το προσωπικό τίμημα μιας επιλογής που σημάδεψε τη ζωή του.
Υπάρχουν ιστορίες που κινούνται για χρόνια στη σκιά της ιστορίας, που δεν γράφονται με μεγάλα γράμματα ούτε συνοδεύονται από επίσημες τιμές. Είναι ιστορίες ανθρώπων που έδρασαν αθόρυβα, σε έναν κόσμο όπου οι αποφάσεις παίρνονται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Η ιστορία του Στιβ Λάλα ανήκει σε αυτήν ακριβώς την κατηγορία.
Στη συνέντευξή του στην εκπομπή «Αυτοψία», ο άνθρωπος που καταδικάστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για κατασκοπεία υπέρ της Ελλάδας επέλεξε να μιλήσει με ειλικρίνεια για τις επιλογές που καθόρισαν τη ζωή του. Περιέγραψε χωρίς θεατρικότητα αλλά με σεμνότητα και εμφανή συγκίνηση, μια πορεία που ξεκίνησε από τα γραφεία του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών και κατέληξε σε μια φυλακή υψίστης ασφαλείας των ΗΠΑ.
Ο Λάλας εργαζόταν στο αμερικανικό διπλωματικό σώμα και είχε πρόσβαση σε άκρως απόρρητα έγγραφα που αφορούσαν τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία και τις στρατηγικές εκτιμήσεις για την περιοχή του Αιγαίου. Εκεί, όπως ο ίδιος αφηγήθηκε, γεννήθηκε και το δίλημμα που τελικά καθόρισε τη ζωή του.
«Δεν το έκανα για χρήματα», τόνισε χαρακτηριστικά. «Το έκανα γιατί πίστευα ότι η Ελλάδα έπρεπε να γνωρίζει».
Για τον Λάλα η απόφαση δεν ήταν αποτέλεσμα στιγμιαίας παρόρμησης, ή ευτελών κινήτρων, αλλά μια βαθιά ανιδιοτελής πατριωτική επιλογή. Η Ελλάδα, όπως είπε, δεν ήταν απλώς η χώρα καταγωγής του. Ήταν η Πατρίδα του για την οποία αισθανόταν ότι έπρεπε να πράξει καθετί προς το συμφέρον εθνικό της συμφέρον. Ανεξαρτήτως προσωπικού κόστους. Η επιλογή αυτή, ωστόσο, είχε βαρύ προσωπικό τίμημα.
Το 1993 οι αμερικανικές αρχές τον συνέλαβαν με την κατηγορία της κατασκοπείας. Ακολούθησε η καταδίκη του και τα χρόνια της φυλακής, μια περίοδος που – όπως είπε – τον σημάδεψε βαθιά.
«Ήξερα ότι οι πράξεις μου θα είχαν συνέπειες», ανέφερε στη συνέντευξη. «Αλλά δεν μετάνιωσα ποτέ για τα κίνητρα που με οδήγησαν σε αυτές».
Στη διάρκεια της συζήτησης δεν έκρυψε και την πικρία του για τη στάση που κράτησε τότε η Ελλάδα. Σε υποθέσεις κατασκοπείας, τα κράτη σπάνια αναγνωρίζουν δημόσια ανθρώπους που έδρασαν για λογαριασμό τους. Η διπλωματία απαιτεί σιωπή και αποστάσεις.
«Σε αυτές τις υποθέσεις κανείς δεν βγαίνει να σε υπερασπιστεί», είπε με μια δόση ρεαλισμού. «Το ήξερα ότι έτσι λειτουργεί ο κόσμος των μυστικών υπηρεσιών».
Σήμερα ο Στιβ Λάλας ζει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Δεν επιδιώκει προβολή ούτε αναζητά αναγνώριση. Η ζωή του ακολουθεί πλέον έναν διαφορετικό, πιο ήσυχο δρόμο.
Ωστόσο η ιστορία του παραμένει μια από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπου η προσωπική αίσθηση πατριωτικού καθήκοντος συγκρούστηκε με τις επιταγές της διεθνούς πολιτικής. Μια ιστορία που θυμίζει ότι πίσω από τις μεγάλες γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις υπάρχουν συχνά άνθρωποι που πήραν αποφάσεις μόνοι τους, και πλήρωσαν οι ίδιοι το κόστος.
Ο Στίβ Λάλας είναι ένας υπέροχος, σεμνός και τίμιος Έλληνας. Συν τοις άλλοις υπήρξε ένας αληθινός κατάσκοπος ο οποίος για χρόνια δρούσε υπέρ της Ελλάδας κάτω από την μύτη μιας υπερδύναμης. Οποιαδήποτε σύγκριση με τους σημερινούς «κατασκόπους» της «Μαξίμου Α.Ε» προκαλεί θυμηδία…
