Την ώρα που η ακρίβεια σαρώνει καύσιμα και βασικά τρόφιμα, η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση επιμένει να παρουσιάζει το πλαφόν ως «αποφασιστική παρέμβαση» για την προστασία της κοινωνίας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα μέτρο περισσότερο επικοινωνιακό παρά ουσιαστικό, που αφήνει ανέγγιχτες τις βασικές αιτίες της κρίσης.
Η καθημερινότητα των Ελλήνων αποδεικνύει πόσο απέχει η νεοφιλελεύθερη ρητορική από την πραγματικότητα. Στα πρατήρια καυσίμων και στα ράφια των σούπερ μάρκετ οι τιμές συνεχίζουν να γονατίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά, ενώ το εισόδημα εξανεμίζεται ολοένα και πιο γρήγορα.
Στην πραγματική ζωή, και όχι στον φαντασιακό κόσμο των «αρίστων», το πλαφόν δεν συγκρατεί την ακρίβεια απλώς δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει έλεγχος εκεί όπου στην πράξη επικρατεί η ανεξέλεγκτη αύξηση του κόστους.
Την ίδια στιγμή, οι συνέπειες για την πραγματική οικονομία είναι σοβαρές. Οι βιοπαλαιστές αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με μια εκρηκτική κατάσταση. Το κόστος καλλιέργειας έχει εκτοξευθεί: καύσιμα, ενέργεια, λιπάσματα και ζωοτροφές αυξάνονται διαρκώς. Όταν όμως επιβάλλονται τεχνητά όρια στις τιμές των προϊόντων, το βάρος μεταφέρεται απευθείας στους ίδιους τους παραγωγούς.
Η κυβέρνηση αγνοεί αυτή την πραγματικότητα. Αντί να μειώσει το κόστος παραγωγής ή να παρέμβει ουσιαστικά στην αγορά ενέργειας, επιλέγει πολιτικές που λειτουργούν ως επικοινωνιακό άλλοθι. Το πλαφόν παρουσιάζεται ως λύση, ενώ στην πράξη αποτελεί ένα μέτρο «ασπιρίνη» που δεν αλλάζει την ουσία του προβλήματος.
Οι ίδιοι οι φορείς της αγοράς προειδοποιούν ότι τέτοιες παρεμβάσεις δημιουργούν στρεβλώσεις στην πραγματική οικονομία. Όταν τα περιθώρια κέρδους πιέζονται τεχνητά, ο κίνδυνος είναι να μειωθεί η προσφορά προϊόντων ή να μετακυλήσει το κόστος με άλλους τρόπους στον καταναλωτή. Με άλλα λόγια, το πρόβλημα δεν εξαφανίζεται, απλώς μεταφέρεται. Ψιλά γράμματα για τους «αρίστους»…
Το πιο ανησυχητικό όμως είναι η κοινωνική διάσταση της κρίσης. Για χιλιάδες οικογένειες, τα καύσιμα και τα βασικά αγαθά έχουν μετατραπεί σε καθημερινό εφιάλτη. Οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί καταρρέουν και το διαθέσιμο εισόδημα μειώνεται συνεχώς.
Αυτό που απαιτείται είναι ουσιαστική πολιτική βούληση: μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στην ενέργεια, πραγματική στήριξη της αγροτικής παραγωγής και αυστηρός έλεγχος στις αλυσίδες διανομής. Χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις, κάθε πλαφόν κινδυνεύει να παραμείνει μια επιφανειακή λύση σε ένα βαθύ οικονομικό πρόβλημα.
Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με πολιτικές βιτρίνας. Και όσο η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει σε μέτρα που εξυπηρετούν το φαιδρό της αφήγημα παρά την ελληνική κοινωνία, τόσο το χάσμα ανάμεσα στις νεοφιλελεύθερες εξαγγελίες και στην πραγματική ζωή των Ελλήνων πολιτών θα αυξάνεται.
Γεώργιος Παπάζογλου
