επιμέλεια κειμένου Νίκος Παπαγεωργίου
με πληροφορίες από το EURACTIV
Είτε θαυμάζεται ως υπερασπιστής του χριστιανικού πολιτισμού είτε καταδικάζεται ως αντιφιλελεύθερος, ο Βίκτορ Όρμπαν είναι ένας από τους πιο σημαντικούς Ευρωπαίους πολιτικούς της εποχής του. Ο ηγέτης της Ουγγαρίας όχι μόνο ξαναέγραψε το σενάριο για τη χώρα του, αλλά έχει μεταμορφώσει την ευρωπαϊκή πολιτική, αναδυόμενος ως ο πρόδρομος μιας εθνικιστικής, συχνά λαϊκής, συντηρητικής αντίδρασης ενάντια στην φιλελεύθερη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Οι εκλογές αυτού του Σαββατοκύριακου στην Ουγγαρία θα είναι κάτι περισσότερο από μια απλή ετυμηγορία για τον Όρμπαν. Πάνω απ’ όλα, θα είναι ένα ιστορικό γεγονός με σημασία πολύ πέρα από τα σύνορα της μικρής χώρας της Κεντρικής Ευρώπης, που εκτείνεται από τον Λευκό Οίκο μέχρι το Κρεμλίνο. Λίγες μέρες πριν από την ψηφοφορία, το μέλλον του κρέμεται από μια κλωστή σε μια προεκλογική εκστρατεία που κυριαρχείται από ισχυρισμούς για βρώμικα κόλπα, φερόμενες ξένες παρεμβάσεις – από τις Βρυξέλλες μέχρι τη Μόσχα, το Κίεβο και την Ουάσινγκτον – καθώς και διαφθορά.
Ένα σημάδι της σημασίας του είναι η αμέριστη υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ για την επανεκλογή του. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, υποστηριζόμενος από τον Όρμπαν ακόμη και πριν από την πρώτη του θητεία, τον έχει χαρακτηρίσει αυτόν και τα «πατριωτικά ευρωπαϊκά κόμματα» ως πολιτιστικό προπύργιο για την Ευρώπη.
Μια ήττα για τον Όρμπαν θα ήταν μια πολιτική οπισθοδρόμηση για τον Τραμπ, ο οποίος χρειάζεται την επιτυχία του σχεδόν όσο ο Ούγγρος ηγέτης βασίζεται στην υποστήριξη των ΗΠΑ για να δείξει ότι αυτός και η Ουγγαρία δεν είναι απομονωμένοι. Ως νεαρός αντιφρονών, ο Όρμπαν, 62 ετών, έπαιξε ηγετικό ρόλο στην Ουγγαρία κατά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, με το άστρο του να ανατέλλει σε αυτό που ο Αμερικανός πολιτικός θεωρητικός Φράνσις Φουκουγιάμα ονόμασε « Το Τέλος της Ιστορίας » .
Σε αντίθεση με άλλους μετασοβιετικούς ηγέτες – ιδίως την Άνγκελα Μέρκελ της Γερμανίας με το δόγμα alternativlos ή «χωρίς εναλλακτική» – ο Όρμπαν ξεπέρασε την ιδέα ότι οι δυτικοί φιλελεύθεροι θεσμοί αντιπροσώπευαν έναν τελικό προορισμό. Ο Όρμπαν λέει συχνά ότι «ο καλύτερος φίλος και σύμμαχος μας είναι η πραγματικότητα», επισημαίνοντας τη λαϊκή υποστήριξη στην ατζέντα του, από τον περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης έως την υπεράσπιση των παραδοσιακών οικογενειακών δομών, σε αντίθεση με τα κεντρώα κόμματα που, όπως υποστηρίζει, έχουν αποξενωθεί από τους ψηφοφόρους.
Ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό των 16 ετών που βρίσκεται στην εξουσία (κατέχοντας αξίωμα συνεχόμενα για 16 χρόνια, ρεκόρ για οποιονδήποτε εν ενεργεία Ευρωπαίο ηγέτη, εκτός από τον ισχυρό άνδρα της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο) ήταν η προθυμία του να αψηφά την επικρατούσα άποψη, σε θέματα που κυμαίνονται από τους πρόσφυγες και τα δικαιώματα των τρανς έως τη χρηματοδότηση των ΜΚΟ και την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση, η οποία αποτελεί το θεμέλιο της κοινής κουλτούρας των ελίτ της καλής σκέψης σε όλη την Ευρώπη.
Ένα ανώτερο στέλεχος του Fidesz, του κόμματος που συν ίδρυσε ο Όρμπαν, το βλέπει αυτό ως πολιτικό του πλεονέκτημα. Πολλοί Ούγγροι, ακόμη και εκείνοι που τον αντιπαθούν, συσπειρώνονται στο πλευρό του όταν τον επικρίνουν Ευρωπαίοι ηγέτες όπως ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, η Γερμανίδα Άνγκελα Μέρκελ ή η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
