Ο λευκός φώσφορος είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη χημική ουσία που χρησιμοποιείται σε στρατιωτικά πυρομαχικά και αναφλέγεται αμέσως μόλις έρθει σε επαφή με το οξυγόνο, καίγοντας σε θερμοκρασίες που φτάνουν έως και τους 800°C. Προκαλεί βαθιά εγκαύματα, πυρκαγιές και εκλύει τοξικές αναθυμιάσεις.
Η χρήση του δεν απαγορεύεται πλήρως διεθνώς, ωστόσο απαγορεύεται αυστηρά σε κατοικημένες περιοχές βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, καθώς μπορεί να πλήξει αμάχους και να προκαλέσει ανεξέλεγκτες καταστροφές.
Για αυτό και η χρήση του κοντά σε πολίτες θεωρείται ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη και ενδέχεται να συνιστά έγκλημα πολέμου.
Σε αυτό το πλαίσιο, νέες καταγγελίες φέρνουν στο προσκήνιο εναντίον το Ισραήλ, το οποίο φέρεται να χρησιμοποιεί ξανά λευκό φώσφορο στον νότιο Λίβανο.
Πώς εντοπίστηκε η χρήση στον νότιο Λίβανο
Όταν ένα βλήμα πυροβολικού 155 χιλιοστών τύπου M825 εκρήγνυται, εκτοξεύει σφήνες από τσόχα που περιέχουν λευκό φώσφορο, δημιουργώντας ένα χαρακτηριστικό σύννεφο σε σχήμα «αρθρώσεων». Με βάση αυτό το οπτικό αποτύπωμα, ερευνητές της Human Rights Watch δήλωσαν ότι επιβεβαίωσαν τη χρήση του όπλου από το Ισραήλ στον νότιο Λίβανο.
Η οργάνωση ανέφερε ότι επαλήθευσε και γεωεντόπισε οκτώ εικόνες που δείχνουν πυρομαχικά λευκού φωσφόρου να εκρήγνυνται στον αέρα πάνω από κατοικημένες περιοχές στην πόλη Yohmor, κατά τις πρώτες ημέρες της ισραηλινής επίθεσης που συνδέεται με τον πόλεμο στη Γάζα.
Έκτοτε, έχουν εμφανιστεί περισσότερα βίντεο που φέρονται να δείχνουν παρόμοια περιστατικά στον νότιο Λίβανο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, με περίπου 800.000 εκτοπισμένους Λιβανέζους μετά από εντολές εκκένωσης, πολλές περιπτώσεις χρήσης ενδέχεται να μην έχουν καταγραφεί.
⭕️ NEW: Israel fires white phosphorus in southern Lebanon
➤ The IDF has bombed Wadi al-Saluki with white phosphorus munitions, according to Lebanese reports. Wadi al-Saluki is a valley along the southern Lebanon border area between Maroun al-Ras, Bint Jbeil, and the Israeli… pic.twitter.com/3SZlZmdihs
— Drop Site (@DropSiteNews) March 11, 2026Κλιμάκωση συγκρούσεων με τη Χεζμπολάχ
Την ίδια στιγμή, οι ισραηλινές δυνάμεις αντιμετωπίζουν σφοδρή αντίσταση από τη Hezbollah, παρά την εντατική εκστρατεία βομβαρδισμών. Τις τελευταίες ημέρες έχουν πληγεί δρόμοι, γέφυρες, πρατήρια καυσίμων και ιατρικά κέντρα, σε μια προσπάθεια αποκοπής του νότιου Λιβάνου.
Ο λευκός φώσφορος χρησιμοποιείται στρατιωτικά για τη δημιουργία προπετάσματος καπνού, τη σήμανση στόχων ή τον φωτισμό του πεδίου. Ωστόσο, η χρήση του σε κατοικημένες περιοχές είναι έντονα αμφιλεγόμενη, καθώς προκαλεί πυρκαγιές, σοβαρά εγκαύματα και τοξική ρύπανση.
Εκτεταμένη η χρήση λευκού φωσφόρου από το Ισραήλ – Περιβαλλοντικές επιπτώσεις
Ο Ahmad Beydoun, ερευνητής στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Ντελφτ, κατέγραψε σχεδόν 250 χρήσεις λευκού φωσφόρου από τις ισραηλινές δυνάμεις μεταξύ Οκτωβρίου 2023 και Νοεμβρίου 2024. Από αυτές, το 39% εντοπίστηκε σε κατοικημένες περιοχές, το 17% σε γεωργικές εκτάσεις και το 44% σε δασικές ή ανοιχτές περιοχές.
«Πιθανότατα χρησιμοποιείται για να καίγονται χωράφια ώστε να αυξηθεί η ορατότητα και να μην μπορούν να κρυφτούν μαχητές», σημείωσε.
Σύμφωνα με έκθεση της Public Works Studio, ο λευκός φώσφορος έχει κάψει περισσότερα από 2.000 εκτάρια στον νότιο Λίβανο, συμπεριλαμβανομένων 873 εκταρίων πυκνού δάσους και μεγάλων εκτάσεων με βελανιδιές και πεύκα.
Η ουσία μπορεί να παραμένει ενεργή στο έδαφος και να αναφλέγεται εκ νέου όταν εκτεθεί στον αέρα, αποτελώντας συνεχή απειλή για τους κατοίκους που ενδέχεται να επιστρέψουν. Επιπλέον, η συσσώρευση φωσφορικού οξέος και βαρέων μετάλλων, όπως κάδμιο, μόλυβδος και ψευδάργυρος, μπορεί να μειώσει τη γονιμότητα του εδάφους και τη γεωργική παραγωγικότητα.
Τι απαντά ο ισραηλινός στρατός
Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τη χρήση λευκού φωσφόρου στην συγκεκριμένη περίπτωση, επισημαίνοντας ότι υπάρχει οπτική ομοιότητα με άλλα πυρομαχικά καπνού.
Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στον ΟΗΕ, Danny Danon, απέφυγε να απαντήσει ευθέως στις καταγγελίες, τονίζοντας ότι γίνονται προσπάθειες για περιορισμό των απωλειών αμάχων και ότι έχει ζητηθεί από κατοίκους του νότιου Λιβάνου να μετακινηθούν βορειότερα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Μπεϊντούν, τα δεδομένα δείχνουν ότι η χρήση λευκού φωσφόρου ενδέχεται να συνδέεται με προσπάθεια εκκένωσης περιοχών για τη δημιουργία «ζώνης ασφαλείας».
«Είναι ένα πρακτικό εργαλείο για να καίγεται η γη», σημείωσε. «Κυρίως αυτό κάνει».
με πληροφορίες από: The Guardian
